Το Φθινόπωρο Του Πατριάρχη

 

• Τίτλος : Το Φθινόπωρο Του Πατριάρχη
• Συγγραφέας : Γκάμπριελ Γκαρσία Μάρκες
• Μετάφραση : Κλαίτη Σωτηριάδου - Μπαράχας
• Εκδόσεις : Α.Α. Λιβάνη

Ο Κολομβιανός Νομπελίστας συγγραφέας Γκάμπριελ Γκαρσία Μάρκες, μετά το κλασικό πια αριστουργηματικό έπος των Λατικοαμερικάνικων λαών, 100 Χρόνια Μοναξιά, διαδηλώνει στο Φθινόπωρο του Πατριάρχη την τραγική πραγματικότητα της πολιτικής ζωής των ίδιων αυτών ταλαιπωρημένων χωρών και ενώνει τη φωνή του με μια δεκάδα άλλους γνωστούς Λατικοαμερικάνους συγγραφείς σ' ένα αμείλικτο κατηγορώ ενάντια στις δικτατορίες.

Το Φθινόπωρου του Πατριάρχη είναι μια οργισμένη μαρτυρία για τη μάστιγα που βασανίζει ως τις μέρες μας αυτούς τους λαούς με τις φρικαλεότητες που διαβάζουμε και ακούμε καθημερινά στα μέσα ενημέρωσης, τις ξεδιάντροπες δολοφονίες, τις καταχρήσεις και τις κτηνωδίες που γίνονται σχεδόν πάντα με την ανοχή κάποιων ξένων συμφερόντων.

Ο Πατριάρχης, ένας "παραδοσιακός" Λατικοαμερικάνικης προέλευσης δικτάτορας, είναι ένας γέρος στρατηγός ακαθόριστης ηλικίας "μεταξύ 107 και 232 χρόνων",σε κάποια ανώνυμη Λατικοαμερικάνικη χώρα. Μέσα από τα καθημερινά γεγονότα της ζωής του αναγνωρίζουμε χαρακτηριστικά από στυγνούς δικτάτορες, παλαιούς και σύγχρονούς, που συνθέτουν την εικόνα του, αυτή όμως η μυθική, αινιγματική, τρομερή και παντοδύναμη φιγούρα μεταμορφώνεται από την πένα του συγγραφέα σε ήρωα φαρσοκωμωδίας. Ο δικτάτορας επιτέλους απομυθοποιείται, ξαναπαίρνει τις ανθρώπινες διαστάσεις του, καταρρέει και τελικά πεθαίνει για να αφήσει το σαπισμένο κορμί του έρμαιο στα όρνια που μπαινοβγαίνουν στο "μέγαρο της εξουσίας".

Ο Γκάμπριελ Γκαρσία Μάρκες χρησιμοποιεί τη σάτιρα με τέτοια μαεστρία που μόνο ο Τζόναθαν Σουίφτ θα μπορούσε να συγκριθεί, σ' έναν άμεσο αφηγηματικό τόνο, μ' ένα καινούργιο είδος ραφής με μακριές φράσεις σε ένα μπαρόκ ύφος, όλο παρακλάδια και αλλαγές στο χώρο, στο χρόνο και στο επίπεδο της πραγματικότητας του μυθιστορήματος που έχουμε δει μόνο σαν πειραματισμό σε ένα άλλο τελευταίο διήγημα του, στο "Τελευταίο Ταξίδι του Πλοίου-Φάντασμα". Ο αφηγητής, παντογνώστης και πανταχού παρών, εναλλάσσεται με τα διάφορα πρόσωπα που μεταβαίνουν από το παρόν στο παρελθόν ή στο μέλλον σε μια χρονική διάρκεια περίπου 200 χρόνων, ενώ περιγράφονται σκέψεις και πράξεις -φαντασία και πραγματικότητα- χωρίς να διακόπτεται ο ειρμός του κειμένου και συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης.

Στο Φθινόπωρο του Πατριάρχη ξαναβρίσκουμε μέσα σ' ένα πηγαίο, αστείρευτο και πολυδιάστατο λόγο το "μαγικό ρεαλισμό" του 100 Χρόνια Μοναξιά που συναρπάζει τον αναγνώστη και καταξιώνει τον συγγραφέα.

Κλαίτη Σωτηριάδου - Μπαράχας 

Ο Επαναστατημένος 'Ανθρωπος

• Τίτλος : Ο Επαναστατημένος Άνθρωπος
• Συγγραφέας : Αλμπέρ Καμύ
• Μετάφραση : Νίκη Καρακίτσου Doyge - Μαρία Κασαμπαλόγλου Roblin
• Εκδόσεις : Πατάκη

"Επαναστατώ, άρα υπάρχουμε" επιβεβαιώνει ο Αλμπέρ Καμύ. Η εξέγερση είναι ο μόνος τρόπος για να ξεπεράσουμε το παράλογο. Αλλά το αληθινό θέμα του Επαναστατημένου ανθρώπου είναι τα ερωτήματα που θέτει το διεισδυτικό πνεύμα του Καμύ : Πως ο άνθρωπος, στο όνομα της εξέγερσης, συμβιβάζεται με το έγκλημα; Πως η εξέγερση κατέληξε στα αυταρχικά κράτη του 20ού αιώνα που αντιγράφουν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης; Πως η ανθρώπινη περηφάνια αλλαξοδρόμησε;  

Ο Επαναστατημένος άνθρωπος είχε ευθύς εξαρχής τεράστιο αντίκτυπο, προκάλεσε όμως και πολλές ανριδράσεις από διάφορες πλευρές : κομμουνιστές, σουρεαλιστές, υπαρξιστές, χριστιανούς... Οι σύγχρονοι του Καμύ δεν ήταν αρκετά ώριμοι για να παραδεχτούν αλήθειες που επιβλήθηκαν τα κατοπινά χρόνια, καθιστώντας τον Επαναστατημένο άνθρωπο έργο επίκαιρο όσο ποτέ άλλοτε.

"...Το επαναστατικό πνεύμα στην Ευρώπη μπορεί επίσης, για πρώτη και τελευταία φορά, να στοχαστεί πάνω στις αρχές του, ν'αναρωτηθεί ποια παρέκκλιση το οδηγεί στον χαμό της τρομοκρατίας και του πολέμου, και να ξαναβρεί, μαζί με τις αιτίες εξέγερσης του, την πίστη του σε τούτες τις αρχές".

Ένα από τα σπουδαιότερα μανιφέστα ανθρωπισμού.

                                                                             The Times

Οι Αντάρτες

• Τίτλος : Οι Αντάρτες
• Συγγραφέας : Β.Σ. Νάιπουλ
• Μετάφραση : Κική Χριστοδούλου
• Εκδόσεις : Γλάρος

Ένα νησί της Καραϊβικής αμέσως μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας. Το νησί αυτό, κάτω από τη νεοαποκιακή εκμετάλλευση, ζει μια φτώχεια που είναι πολύ κοντά στην εξαθλίωση. Οι λαϊκές εξεγέρσεις ενάντια στην καινούργια αστική τάξη καταπνίγονται πολύ γρήγορα. Οι επαναστάτες αποστρατεύονται. Ο Νάιπουλ, ο συγγραφέας, ανήκει σε μια ινδική οικογένεια εγκαταστημένη από πολύ παλιά στις Αντίλες. Με το έργο αυτό, τοποθετημένο σε ένα σκηνικό που μοιάζει μ' αυτό που έζησε τα παιδικά του χρόνια, μας κάνει να ζήσουμε την ίδια ακριβώς κατάσταση. Τα πρόσωπα, που μοιράστηκε μαζί τους τις ελπίδες και τις απογοητεύσεις, επιβάλλονται με την ωμή αυθεντικότητα τους και την έντονη παρουσία τους.

Το ίδιο έντονα κάνουν την παρουσία τους η πόλη, οι φυτείες, οι θαμνότοποι, η βαριά και νοτερή ζέστη, η λάμψη από τις πυρκαγιές που ανάβουν  οι εξεγερμένοι καθώς και το παράξενο σπινθηροβόλημα από τις μπουκαμβίλιες σ' αυτό τον ερημωμένο κήπο όπου, ύστερα από μια ερωτική σκηνή μεγάλης βίας, γίνεται ένα άγριο έγκλημα, σχεδόν τελετουργικό.

Ευρώπη Πολιτισμός & Βαρβαρότητα

• Τίτλος : Ευρώπη Πολιτισμός & Βαρβαρότητα
• Συγγραφέας : Εντγκάρ Μορέν
• Μετάφραση : Τιτίκα Δημητρούλια
• Εκδόσεις : Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου

Η Ευρώπη υπήρξε για πέντε αιώνες η εστία μιας βάρβαρης κυριαρχίας πάνω στον κόσμο. Την ίδια στιγμή, υπήρξε επίσης η εστία των χειραφετικών ιδεών που υπονόμευσαν την κυριαρχία αυτή. Για να μπορέσουμε να αντισταθούμε καλύτερα στη βαρβαρότητα, καλά θα κάνουμε να κατανοήσουμε την πολύπλοκη, ανταγωνιστική και συμπληρωματική σχέση ανάμεσα στον πολιτισμό και τη βαρβαρότητα.

Οι τραγικές εμπειρίες του 20ού αιώνα είναι αναγκαίο να οδηγήσουν σε μια νέα ανθρωπιστική συνείδηση. Το σημαντικό δεν είναι η μετάνοια, είναι η αναγνώριση.Μια αναγνώριση που πρέπει να αφορά όλα τα θύματα: Εβραίους, Μαύρους, Τσιγγάνους, Ομοφυλόφιλους, Αρμένιους, αποικιοκρατούμενους της Αλγερίας ή της Μαδαγασκάρης. Είναι απαραίτητη αν θέλουμε να υπερνικήσουμε την ευρωπαϊκή βαρβαρότητα.

Πρέπει να είμαστε ικανοί να στοχαστούμε την ευρωπαϊκή βαρβαρότητα για να την υπερβούμε, διότι το χειρότερο είναι πάντα πιθανό.

Η βαρβαρότητα μας απειλεί, ακόμα και πίσω από τις στρατηγικές που, υποτίθεται, την αντιμάχονται.  

Για τη δικτατορία του προλεταριάτου

• Τίτλος : Για τη δικτατορία του προλεταριάτου
• Συγγραφέας : Ετιέν Μπαλιμπάρ
• Μετάφραση : Νίκος Μανωλόπουλος
• Εκδόσεις : Οδυσσέας

Να τι λέει ο Λουί Αλτουσέρ για το βιβλίο του Μπαλιμπάρ : "Το βιβλίο αυτό εξηγεί καθαρά και απλά τι εννοούσαν ο Μαρξ και ο Λένιν με τον όρο "δικτατορία του προλεταριάτου". Το ζήτημα της δικτατορίας του προλεταριάτου τέθηκε δημόσια από το 22ο Συνέδριο του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Ενδιαφέρει όλους τους Γάλλους που μάχονται για την ενότητα της αριστεράς, με τους κομμουνιστές στην πρώτη γραμμή. Το βιβλίο αυτό, στο οποίο αναδημοσιεύονται ντοκουμέντα του 22ου Συνεδρίου και κείμενα των κλασσικών του μαρξισμού, αποτελεί συμβολή στο διάλογο που έχει ανοίξει στο Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα πάνω στη δικτατορία του προλεταριάτου." Το μεγαλύτερο προτέρημα του βιβλίου είναι, πράγματι, η σαφήνεια και η απλότητα της έκθεσης και η επιμονή στον ακριβή ορισμό της έννοιας της δικτατορίας του προλεταριάτου. Βέβαια, όπως λέει και ο ίδιος ο συγγραφέας, τα πολιτικά προβλήματα δεν λύνονται με ορισμούς. Γίνεται όμως αναγκαία η θεωρητική τοποθέτηση και το ιδεολογικό ξεκαθάρισμα των λογαριασμών όταν υπάρχει ο κίνδυνος να αποδοθεί, μέσα από τις πιέσεις μιας τρέχουσας πολιτικής, σε έννοιες τόσο σημαντικές όχι το μαρξιστικό τους περιεχόμενο αλλά εκείνο που επιδιώκει να επιβάλει η πίεση της κυρίαρχης αστικής ιδεολογίας.

ΠΟΥ 'ΝΑΙ Η ΜΑΝΑ ΣΟΥ ΜΩΡΗ;

• Τίτλος : Που 'ναι η μάνα σου μωρή;
• Συγγραφέας : Δήμητρα Σωτήρη Πέτρουλα
• Εκδόσεις : Κέδρος

Η οικογένεια Πέτρουλα ,από την Μάνη, πρόσφερε στον αντιφασιστικό αγώνα 42 νεκρούς.

Κόρη του Σωτήρη Πέτρουλα καπετάνιου του ΕΛΑΣ

Θεία του Σωτήρη Πέτρουλα φοιτητή,μέλους της ΕΔΑ 

Το αυτοβιογραφικό έργο "που 'ναι η μάνα σου μωρή;" της Δήμητρας Πέτρουλα είναι μια σπαρακτική καταγραφή, ένα ντοκουμέντο για την κτηνωδία των συνεργατών των Γερμανών ,των Χιτών και των ταγματασφαλιστών, την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου.

Η Οδύσσεια της Πέτρουλα ξεκινάει στην τρυφερή ηλικία των 4 ετών, βλέπει μπροστά στα μάτια της στις 20 Γενάρη του 1946 να δολοφονούνται η μητέρα της ,οι αδελφές της και άλλοι συγγενείς της ακόμα και ο σκύλος της από τους Χίτες της Μάνης , που είχαν σκοπό να μην μείνουν ζωντανοί οι κομμουνιστές και οι οικογένειες τους στην περιοχή ακόμα και αν χρειαζόταν να ερημωθούν ολόκληρα χωριά.

Η Πέτρουλα όχι μόνο ήταν στην ηλικία που άρχιζε να ανακαλύπτει τον κόσμο γύρω της αλλά έπρεπε να βρει και την συνειδησιακή ωριμότητα για να μαζέψει τα συντρίμμια αυτού του κόσμου που κατέρρεε μπροστά της.

Τα χρόνια της λευκής τρομοκρατίας,της εξορίας ,των βασανιστηρίων, του ξεριζωμού και του εμφυλίου δοσμένα με έναν λυρικό τρόπο από τις αναμνήσεις ενός κοριτσιού που μεγάλωσε βίαια ,που μάζευε κομμάτι κομμάτι την καθημερινότητα για να φτιάξει το πάζλ της ζωής του.

Βιβλίο που μας συνεπήρε και μας συγκίνησε, απαραίτητο για όσους θέλουν να εμπλουτίσουν την γνώση του στην πιο ταραγμένη εποχή στην ιστορία της Ελλάδας.

                                                                                                         Μήλιος Δήμος

Το έργο διασκεύασε για το θέατρο η Σοφία Αδαμίδου και ανεβαίνει στην σκηνή "LAB" του θεάτρου "ΣΗΜΕΙΟ" στην Καλλιθέα αυτές τις μέρες. 

                                        

                                                                        

ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

• Τίτλος: Διηγήματα
• Συγγραφέας : Άντον Τσέχωφ
• Μετάφραση : Κυριάκος Σιμόπουλος
• Εκδόσεις : Θεμέλιο

Ο Τουργκένιεφ τα άγγιζε όλα, εκτός από τα τριαντάφυλλα, με τα γάντια. Ο Τολστόι πήγαινε στο λαό βουλώνοντας τη μύτη του… Εκατό ολόκληρα χρόνια οι συγγραφείς, δεμένοι ο ένας κοντά στον άλλο με την ομοιομορφία της ζωής τους, μιλούσαν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Η ιδέα της ομορφιάς απόμεινε σιδερωμένη, ξεκομμένη από τη ζωή, σαν κάτι αιώνιο και αθάνατο… […] Και να ο Τσέχωφ που φέρνει στη Λογοτεχνία τα ακατέργαστα ονόματα των ακατέργαστων πραγμάτων… Η «αναμαλλιασμένη» ζωή των πόλεων που βρίσκονται στην ανάπτυξή τους, δημιούργησε καινούργιους και σβέλτους ανθρώπους, ζητούσε από την ταχύτητα να προσαρμόσει το ρυθμό της στις λέξεις για να τις ζωντανέψει. Και να που, αντί για φράσεις με μια ντουζίνα «προτάσεις», κάνουν την εμφάνισή τους φράσεις με ελάχιστες λέξεις. Πλάι στις σφεντονιστές φράσεις του Τσέχωφ ο πλούσιος λόγος των παλιότερων, του Γκόγκολ λόγου χάρη, μοιάζει με τη γλώσσα σπουδαστή ιερατικής σχολής. Ο τρόπος που εκφράζει τις σκέψεις του σε ένα ασφυκτικά συμπιεσμένο διηγηματάκι θυμίζει τη βιαστική κραυγή «Οικονομία!». Αυτοί οι καινούργιοι τρόποι για την έκφραση των σκέψεων, αυτή η σωστή θεώρηση των αληθινών προβλημάτων της τέχνης μας δίνουν το δικαίωμα να χαρακτηρίζουμε τον Τσέχωφ «δάσκαλο του λόγου». 
                                                                                                            Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι