Τρίτη 21 Μαρτίου 2017

Ο πατέρας δεν πίνει στους ουρανούς





Χθες είδα πάλι στον ύπνο μου τον πατέρα. 
Καθόμασταν οι δυο μας σ’ ένα τραπέζι με καρό τραπεζομάντιλο. 
Κάποιος μας έφερε δυο ποτηράκια και κρασί. 
– Είσαι καλά; Του λέω.
– Καλά, καλά, και μου ‘πιασε το χέρι.
 – Άντε, στην υγειά σου, είπε. 
Σήκωσε το ποτήρι, τσούγκρισε και το άφησε πάνω στο τραπέζι.
 – Δεν πίνεις; Ρώτησα. 
– Εσύ να πιεις, απάντησε. Εγώ δε θέλω να ξεχάσω.
Γιάννης Βαρβέρης

Κυριακή 19 Μαρτίου 2017

Οι περιπέτειες του Χακ Φιν




  • Τίτλος : Οι περιπέτειες του Χακ Φιν
  • Συγγραφέας : Μάρκ Τουέϊν
  • Εκδόσεις : Κέδρος

Μετά από την μεγάλη επιτυχία του μυθιστορήματος Οι περιπέτειες του Τομ Σόγερ (1876) ο Μάρκ Τουέϊν αποφασίζει να γράψει μια συνέχεια, ένα μυθιστόρημα ενηλικίωσης, με πρωταγωνιστή έναν από τους βοηθητικούς χαρακτήρες του βιβλίου, τον Χάκλμπερι (Χακ) Φιν. Το ολοκληρώνει επτά χρόνια αργότερα. Τα επικά κατορθώματα του Τομ Σόγερ δίνουν εδώ την θέση τους στη σατιρική αφήγηση των περιπετειών ενός δεκατριάχρονου αλητάκου, ενός ατίθασου κοινωνικού παρία, ενός περιθωριακού, ενός περιπλανώμενου κατεργάρη. Το μυθιστόρημα έχει περάσει στην ιστορία της λογοτεχνίας ως ένα από τα μεγάλα αμερικανικά μυθιστορήματα του 19ου αιώνα, επειδή έχει καταφέρει να συλλάβει και να εκφράσει με ακρίβεια το πνεύμα της εποχής του. Σύμφωνα με τη διάσημη διατύπωση του Έρνεστ Χέμινγουεϊ, όλη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία προέρχεται από τις Περιπέτειες του Χακ Φιν. Το μυθιστόρημα πρωτοεκδόθηκε το 1884 στην Αγγλία και στον Καναδά, και ακολούθησε η κυκλοφορία του στις ΗΠΑ το 1885. Από τότε μέχρι και σήμερα, το αριστουργηματικό αυτό έργο έχει επανειλημμένως κριθεί ακατάλληλο για διδασκαλία στην αμερικανική δημόσια εκπαίδευση...

Σάββατο 18 Μαρτίου 2017

Μονόγραμμα (απόσπασμα)



Μονόγραμμα (απόσπασμα)

Σ’ αγαπάω μ’ ακούς;
Κλαίω, πως αλλιώς, αφού αγαπιούνται οι άνθρωποι
κλαίω για τα χρόνια που έρχονται χωρίς εμάς
και τραγουδάω για τα αλλά που πέρασαν, εάν είναι αλήθεια.
Για τα «πίστεψέ με» και τα «μη.»
Μια στον αέρα μια στη μουσική,
εάν αυτά είναι αλήθεια τραγουδάω
κλαίω για το σώμα πού άγγιξα και είδα τον κόσμο.
Έτσι μιλώ για ‘σένα και για ‘μένα..
Επειδή σ’ αγαπάω και στην αγάπη
ξέρω να μπαίνω σαν πανσέληνος
από παντού, για ‘σένα
μέσα στα σεντόνια, να μαδάω λουλούδια κι έχω τη δύναμη.
Αποκοιμισμένο, να φυσάω να σε πηγαίνω παντού,
σ’ έχουν ακούσει τα κύματα πως χαϊδεύεις,
πως φιλάς, πως λες ψιθυριστά το «τι» και το «ε.»
Πάντα εμείς το φως κι η σκιά.
Πάντα εσύ τ’ αστεράκι και πάντα εγώ το σκοτάδι,
πάντα εσύ το πέτρινο άγαλμα και πάντα εγώ η σκιά πού μεγαλώνει.
Το κλειστό παντζούρι εσύ, ο αέρας πού το ανοίγει εγώ.
Επειδή σ’ αγαπάω και σ’ αγαπάω.
Πάντα εσύ το νόμισμα και εγώ η λατρεία που το εξαργυρώνει
τόσο η νύχτα, τόσο η βοή στον άνεμο.
Τόσο η ελάχιστη σου αναπνοή που πια
δεν έχω τίποτε άλλο μες στους τέσσερις τοίχους,
το ταβάνι, το πάτωμα να φωνάζω από ‘σένα
και να με χτυπά η φωνή μου
να μυρίζω από ‘σένα και ν’ αγριεύουν οι άνθρωποι.
Επειδή το αδοκίμαστο και το απ’ αλλού φερμένο
δεν τ’ αντέχουν οι άνθρωποι κι είναι νωρίς, μ’ακούς;
Είναι νωρίς ακόμη μέσα στον κόσμο αυτόν αγάπη μου
να μιλώ για ‘σένα και για μένα.
Είναι νωρίς ακόμη μες στον κόσμο αυτόν, μ’ ακούς;
Είμ’ εγώ, μ’ ακούς; Σ’ αγαπάω, μ’ ακούς;
Πού μ’ αφήνεις, που πας, μ’ ακούς;
Θα ‘ρθει μέρα, μ’ ακούς; για μας, μ’ ακούς;
Πουθενά δεν πάω, μ’ ακούς;
Ή κανείς ή κι οι δύο μαζί, μ’ ακούς;
το λουλούδι αυτό της καταιγίδας και μ’ ακούς;
Της αγάπης μια για πάντα το κόψαμε
και δεν γίνεται ν’ ανθίσει αλλιώς, μ’ ακούς;
Σ’ άλλη γη, σ’ άλλο αστέρι, μ’ ακούς;
δεν υπάρχει το χώμα δεν υπάρχει ο αέρας που αγγίξαμε,
ο ίδιος, μ’ ακούς;

Τετάρτη 15 Μαρτίου 2017

Δεκεμβριανά 1944 - Η μάχη της Αθήνας




  • Τίτλος : Δεκεμβριανά 1944 - Η μάχη της Αθήνας
  • Συγγραφέας : Μενέλαος Χαραλαμπίδης
  • Εκδόσεις : Αλεξάνδρεια 

Στην κρίσιμη περίοδο του τέλους του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Ευρώπη συνταράχθηκε από την πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ δυνάμεων που συγκρότησαν την Αντίσταση και διεκδικούσαν κεντρική θέση στις μεταπολεμικές πολιτικές εξελίξεις και των εξόριστων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που επιδίωκαν την επάνοδο τους στην εξουσία. Η Ελλάδα υπήρξε η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα όπου η ένταση αυτής της αντιπαράθεσης οδήγησε σε ένοπλη σύγκρουση τις μέχρι τότε συμμαχικές δυνάμεις του ΕΑΜ και των Βρετανών, πριν ακόμα από την λήξη του πολέμου. Τον Δεκέμβριο του 1944, ενάμιση μόλις μήνα μετά την πανηγυρική απελευθέρωση της πρωτεύουσας, ξέσπασε "η Μάχη της Αθήνα", η σφοδρότερη στρατιωτική αναμέτρηση που έγινε ποτέ στην πρωτεύουσα.

Εβδομήντα χρόνια μετά, πολλά ερωτήματα γύρω από τα "Δεκεμβριανά" παραμένουν αναπάντητα. Ο κεντρικός τους ρόλος στις πολιτικές εξελίξεις που οδήγησαν στον Εμφύλιο και στο διχαστικό κοινωνικοπολιτικό καθεστώς των επόμενων δεκαετιών συγκρότησε ιδεολογικά φορτισμένες ερμηνείες. Όπως κάθε γενικό και πολιτικά στοχευμένο αφήγημα, ο "ηρωικός Δεκέμβρης" της Αριστεράς και ο "δεύτερος γύρος κομμουνιστικής ανταρσίας" της Δεξιάς χαρακτηρίζονται από την επιλεκτική χρήση του παρελθόντος, την αποσιώπηση ή διαστρέβλωση των γεγονότων και τη συγκάλυψη των πολιτικών ευθυνών.

Το βιβλίο αυτό, η πρώτη επιστημονική μελέτη που επικεντρώνεται στα ίδια τα γεγονότα στηριγμένη σε αδημοσίευτες κυρίως πηγές, επιχειρεί να δώσει απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα : Ποιες ήταν οι αιτίες που οδήγησαν στο ξέσπασμα των μαχών και σε ποιο πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο εκδηλώθηκαν; Πως εξελίχθηκαν, μέρα με τη μέρα, οι συγκρούσεις που μετέτρεψαν την πόλη σε πεδίο μάχης (από τις μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Γουδί, στου Μακρυγιάννη, στους στρατώνες των Παραπηγμάτων στο Κολωνάκι και στους Αμπελόκηπους μέχρι τις οδομαχίες της Ομόνοιας, των Εξαρχείων και του Μεταξουργείου, από τις φονικές μάχες στους λόφους του Αρδηττού και στο Αλεποβούνι μέχρι το βομβαρδισμό της Καισαριανής και την προέλαση των Βρετανών από το Φάληρο προς το κέντρο της Αθήνας); Τέλος, καταγράφοντας τη δράση της Εθνικής Πολιτοφυλακής, η έρευνα προσπαθεί να φωτίσει τα δύσκολα ζητήματα των εκτελέσεων, της ταυτότητας των θυμάτων και των νεκρών αμάχων από τους βρετανικούς βομβαρδισμούς, τα οποία εξακολουθούν να καθορίζουν τη μνήμη των Δεκεμβριανών.

Τρίτη 14 Μαρτίου 2017

Μόνο γιατί μ' αγάπησες - Τα ποιήματα




  • Τίτλος : Μόνο γιατί μ' αγάπησες - Τα ποιήματα
  • Συγγραφέας : Μαρία Πολυδούρη
  • Επιμέλεια : Γιάννης Η. Παππάς
  • Εκδόσεις : Μεταίχμιο 

"Τώρα μου μένει στου έρωτα
την άγρια καταιγίδα
Να ιδώ να μετρηθούν
για με θάνατος και ζωή"

Η Μαρία Πολυδούρη ( 1902 - 1930 ), εμβληματική μορφή της σύγχρονης ελληνικής ποίησης, ύμνησε με αμεσότητα και γνήσιο λυρισμό τον παθιασμένο, χωρίς αντάλλαγμα έρωτα, τον έρωτα-αντάρτη που πάει κόντρα σε κοινωνικές συμβάσεις και κατεστημένες αξίες. Ανυπότακτη και ασυμβίβαστη, πέρασε στην ιστορία για την θυελλώδη σχέση της με τον ποιητή Κώστα Καρυωτάκη καθώς και για το τραγικό της τέλος, στα είκοσι οχτώ της μόλις χρόνια.

Σάββατο 24 Δεκεμβρίου 2016

Δρ Τζέκυλλ και Κος Χάυντ




  • Τίτλος : Δρ Τζέκυλλ και Κος Χάυντ
  • Συγγραφέας : Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον
  • Μετάφραση : Ανδρέας Αποστολίδης
  • Εκδόσεις : Πατάκη

Από το 1886 που πρωτοκυκλοφόρησε η νουβέλα του Ρ.Λ.Στίβενσον "", βρήκε μια πλατιά ανταπόκριση, ενώ ο τίτλος της έγινε μια παροιμιώδης φράση.
Κι αυτό γιατί το δράμα του πρωταγωνιστή ανταποκρίνεται στον ψυχικό κόσμο του κάθε ανθρώπου. Η σύγκρουση του αξιοσέβαστου Δρα Τζέκυλλ με τον άλλο εαυτό του, τον καταχθόνιο Κο Χάυντ, ανιχνεύει την συνύπαρξη καλού-κακού, που φωλιάζει μέσα σε κάθε άτομο.
Το "Δρ Τζέκυλλ και Κος Χάυντ", σύμφωνα με την άποψη του Βλαδιμίρ Ναμπόκοφ, είναι μια από τις τρεις κορυφές της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, μαζί με τον "Οδυσσέα" του Τζόυς και την "Μαντάμ Μποβαρύ" του Φλομπέρ. 

Παρασκευή 23 Δεκεμβρίου 2016

Όλα τα Ονόματα




  • Τίτλος : Όλα τα ονόματα
  • Συγγραφέας : Ζοζέ Σαραμάγκου
  • Μετάφραση : Αθηνά Ψύλλια
  • Εκδόσεις : Καστανιώτη

"Σκέφτομαι ξαφνικά όλους αυτούς τους ανθρώπους χωρίς όνομα στο Περί Τυφλότητας, σκέφτομαι τον κατάλογο με τα ονόματα των εργατών που εμφανίζονται στο Χρονικό του μοναστηριού, και σε μια στιγμή εμφανίζεται μπροστά μου ο τίτλος Όλα τα ονόματα. Θα βγει άραγε κάτι απ' αυτόν;" αναρωτιέται ο νομπελίστας συγγραφέας. Ο ήρωας του, ένας ταπεινός γραφέας του Γενικού Ληξιαρχικού Μητρώου του Κράτους, οδηγείται από την τύχη και την παρόρμηση σε μεγάλες περιπέτειες, αναζητώντας ονόματα και ταυτότητες. Περιπλανάται στους ναούς της γραφειοκρατίας, έχει πολύτιμο συμβουλάτορα ένα... ταβάνι και αναμετριέται με όλα τα ερωτηματικά της ύπαρξης.