Τι είναι φιλοσοφία

• Τίτλος : Τι είναι φιλοσοφία
• Συγγραφέας : Ευτύχης Μπιτσάκης 
• Εκδόσεις : Σύγχρονη Εποχή

Στο σύντομο αυτό κείμενο δεν μπορούν να δοθούν συστηματικά ούτε καν οι κυριότερες απόψεις που αφορούν το αντικείμενο και τον χαρακτήρα της φιλοσοφίας. Πολύ περισσότερο, δεν μπορεί να γίνει μια εξαντλητική διαπραγμάτευση του προβλήματος. Ωστόσο, το κείμενο αυτό επιχειρεί να σκιαγραφήσει μια ορισμένη αντίληψη για το τι είναι η φιλοσοφία, πως γεννήθηκε και ποια είναι η γνωστική και η κοινωνικοπρακτική λειτουργία της. Μ' αυτή την έννοια θα ήταν ίσως χρήσιμο σαν εισαγωγή, για την κατανόηση πιο ειδικών θεμάτων της φιλοσοφίας.

Ε.Ι.Μ.

Μάης, 1984

Η Δίκη

• Τίτλος : Η Δίκη
• Συγγραφέας : Φραντς Κάφκα
• Μετάφραση : Αλέξανδρος Κοτζιάς
• Εκδόσεις : Κέδρος

Πεθαίνοντας ο Κάφκα κληροδότησε έναν αριθμό χειρογράφων στο φίλο του Μαξ Μπροντ, με την υπόδειξη να καταστραφούν. Ο Μπροντ αγνόησε την υπόδειξη αυτή κι έτσι η Δίκη δημοσιεύθηκε ένα χρόνο αργότερα, το 1925. Το μυθιστόρημα, γραμμένο πιθανότατα το 1914, παρακολουθεί την καταδίωξη του Γιόζεφ Κ. μέσα σ' ένα γραφειοκρατικό λαβύρινθο, από το πρωινό που ξυπνά και διαπιστώνει ότι έχει συλληφθεί αδικαιολόγητα, μέχρι την εκτέλεση του από δύο μαυροφορεμένους άντρες. Έργο δυνατού και προφητικού συμβολισμού, παραμένει ένα από τα σημαντικά και πολυμεταφρασμένα βιβλία του εικοστού αιώνα.

Η Βραδύτητα

• Τίτλος : Η Βραδύτητα
• Συγγραφέας : Μίλαν Κούντερα
• Μετάφραση : Σεραφείμ Βελέντζας
• Εκδόσεις : Εστία

Η Βραδύτητα του Κούντερα, έργο γραμμένο απευθείας στα γαλλικά, που ο συγγραφέας του αποφεύγει να το χαρακτηρίσει μυθιστόρημα, συνδυάζει κατά τον προσφιλή του τρόπο μυθιστορηματική πλοκή (ή σωστότερα: πλοκές) με δοκιμιακές παρεκβάσεις. Ο συγγραφέας, θέτοντας σε εφαρμογή, θα 'λεγε κανείς, ιδέες και απόψεις που διατύπωσε στο αμέσως προηγούμενο έργο του, τις Προδομένες διαθήκες, συγκρίνει, σε ύφος μη σοβαρό και παιγνιώδες, τη γλυκύτητα της ανάμνησης μιας υπέροχης ερωτικής νύχτας στον 18ο αιώνα με τη στυφή γεύση μιας τραγελαφικής ερωτικής νύχτας σήμερα, συγκρίνει την κουφότητα μιας επιδεικτικής χαράς που υπακούει στους νόμους του θεάματος με την έξαρση μιας χαράς που δεν χρειάζεται να διατυμπανιστεί προκειμένου να ολοκληρωθεί.

Η σύγκριση διαθέσεων, στάσεων ζωής και εμπειριών οδηγεί αναπόφευκτα και στη σύγκριση ρυθμών. Έτσι, το κείμενο αποδεικνύει ότι η βραδύτητα είναι ο ρυθμός της απόλαυσης και της μνήμης, και η ταχύτητα ο ρυθμός της μη ικανοποίησης και της λήθης.

Στη Βραδύτητα ο Κούντερα μας μιλάει κυρίως για την επικούρεια στάση απέναντι στη ζωή, εκφράζοντας παράλληλα τη βαθιά του αμφιβολία ότι είναι ποτέ δυνατόν να πραγματοποιηθεί το ηδονιστικό ιδεώδες. 

Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος : Ο Ελευθερωτής

• Τίτλος : Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος : Ο Ελευθερωτής
• Συγγραφέας : Γιώργος Λεονάρδος
• Εκδόσεις : Α. Α. Λιβάνη 

Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος : Ο Ελευθερωτής είναι το ιστορικό μυθιστόρημα που ζωντανεύει μια από τις ισχυρότερες βυζαντινές προσωπικότητες και συγχρόνως μια από τις σημαντικότερες εποχές του ελληνισμού, όπως άρχισε να αναγεννιέται στην αρχή της παλαιολόγειας εποχής του Βυζαντίου. Είναι μια μυθιστορηματική βιογραφία του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου, του γενάρχη της ομώνυμης δυναστείας, του ανθρώπου που πέτυχε αδιανόητα επιτεύγματα για την εποχή του, χάρη στο πολυμήχανο έως διαβολεμένο μυαλό του, προκειμένου να αποκαταστήσει την πληγωμένη αυτοκρατορία. Ξεκινά από τη συμφορά της Δ' Σταυροφορίας -θέμα που απασχολεί μέχρι και σήμερα τους ιστορικούς ερευνητές- και φτάνει μέχρι και το Σικελικό Εσπερινό, τον οποίο υπέθαλψε έμμεσα αλλά ενεργά ο Μιχαήλ. Μεταξύ αυτών των δύο κοσμοϊστορικών γεγονότων μεσολαβούν η μεγάλη συνωμοσία και οι φόνοι για το αυτοκρατορικό αξίωμα, η νίκη της Πελαγονίας και βέβαια η ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης, την οποία είχαν καταλάβει οι Φράγκοι, που επιτεύχθηκαν με χίλια δυο τεχνάσματα και ίντριγκες από τον Παλαιολόγο.

Είναι ένα ιστορικό ανάγνωσμα για το 13ο αιώνα, γεμάτο πάθη και έρωτες, αλλά και με πολιτικό, διπλωματικό και εκκλησιαστικό παρασκήνιο, με μάχες για την εξουσία που άφησαν ανεξίτηλο το πέρασμα τους από την Ιστορία. Συνδυάζει το γρήγορο ρυθμό με την ακαδημαϊκή ακρίβεια.

Ο Αναρχικός Τραπεζίτης

• Τίτλος : Ο Αναρχικός Τραπεζίτης
• Συγγραφέας : Fernando Pessoa
• Εισαγωγή - Μετάφραση - Σημειώσεις : Μαρία Παπαδήμα
• Εκδόσεις : Gutenberg

Το διήγημα με τον προκλητικό για την κοινή λογική τίτλο Ο αναρχικός τραπεζίτης δημοσιεύεται για πρώτη φορά το 1922. Παραβολή, διαλεκτική σάτιρα, υποδειγματικό οικοδόμημα μιας αυστηρής επαγωγικής λογικής, διαθέτει την εγγενή επικαιρότητα που χαρακτηρίζει ολόκληρο το έργο του Πεσσόα.

Στους αντίποδες του Βιβλίου της ανησυχίας, Ο αναρχικός τραπεζίτης πραγματεύεται την πρακτική πλευρά της ζωής: την κοινωνία και τα επινοήματα της, το χρήμα, την άσκηση της εξουσίας και τους νόμους της. Ο Πεσσόα δίνει αυτή τη φορά τον λόγο στο πολιτικό ετερώνυμο του ποιητή.

Πλάτων (Μια σύντομη εισαγωγή)

• Τίτλος : Πλάτων (Μια σύντομη εισαγωγή)
• Συγγραφέας : Julia Annas
• Μετάφραση : Ελένη Λεοντσίνη
• Επιμέλεια : Γιάννης Αβραμίδης
• Εκδόσεις : Θύραθεν / Oxford University Press

"Ο Πλάτων γράφει μ' ένα τρόπο που μας εμπλέκει στην επιχειρηματολογία του. Μας παρουσιάζει επίσης φιλοσοφικές θέσεις που η τόλμη με την οποία εκφράζονται και η πλούσια φαντασία τους σπάνια έχουν βρει ταίρι. Οι μελετητές του Πλάτωνα τείνουν να υπερτονίζουν κάποια πλευρά του σε βάρος των υπολοίπων. Κατά καιρούς, έχει υποστηριχθεί ότι ενδιαφέρεται μόνο να συζητά με τον αναγνώστη και όχι να προβάλει θετικές ιδέες. Άλλες φορές, ότι είναι ένας τολμητίας θεωρητικός που προχωράει δογματικά μπροστά, αδιαφορώντας για την επιχειρηματολογία. Αυτό που είναι δύσκολο - όσο και ωφέλιμο - να έχουμε κατά νου σχετικά με τον Πλάτωνα, είναι ότι ενδιαφέρεται έντονα τόσο για τις τολμηρές ιδέες όσο και για την επιχειρηματολογία, κατά τρόπο λεπτοφυή που δεν είναι εύκολο να το συλλάβουμε χωρίς να τον απλοποιήσουμε. Αυτό το βιβλίο δεν διατείνεται ότι καλύπτει όλες τις ιδέες του Πλάτωνα ούτε ότι παρέχει μια συνταγή για την ερμηνεία του, περισσότερο στοχεύει να σας εισαγάγει στη μελέτη του Πλάτωνα με τρόπο ώστε, ελπίζω, να θελήσετε να εμμείνετε στη γνωριμία σας μαζί του" 

Julia Annas

Πικ

• Τίτλος : Πικ
• Συγγραφέας : Jack Kerouac
• Μετάφραση : Γιάννης Λειβαδάς
• Εκδόσεις : Απόπειρα

Ο μικρός Πικ το σκάει με την βοήθεια του μεγάλου του αδελφού από το ζοφερό σπίτι της θείας του στη Βόρεια Καρολίνα.Πηγαίνουν στη Νέα Υόρκη, και από εκεί καταλήγουν στην πολυπόθητη Καλιφόρνια. Ο Κέρουακ μοιάζει να αναπολεί το ρομαντισμό της παλαιάς αμερικανικής παράδοσης, και να της παραδίδει το τελευταίο του συγγραφικό τέκνο: ένα καινούριο είδος Χάκλμπερρυ Φιν, που αποτελεί ένα ήδη ολοκληρωμένο, τελειωμένο στιγμιότυπο της αμερικανικής αναζήτησης. Δεν είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τις ομοιότητες με την πορεία της ζωής του ίδιου του συγγραφέα. Οι σταθερές του απόκληρου, της τζαζ και της λατρείας του αμερικανικού τοπίου παραμένουν.